Các chất cấm trong mỹ phẩm hoặc hạn chế sử dụng 2026

Dựa trên các thông tin cập nhật và quy định hiện hành, dưới đây là danh mục các chất cấm  trong mỹ phẩm hoặc hạn chế sử dụng, đặc biệt theo quy định của Thông tư 06/2011/TT-BYT của Bộ Y tế Việt Nam và Hiệp định Mỹ phẩm ASEAN. Những quy định này nhằm đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng và giảm thiểu rủi ro sức khỏe khi sử dụng mỹ phẩm.

Các Chất Cấm Trong Mỹ Phẩm

Các chất cấm hoàn toàn trong mỹ phẩm được liệt kê trong Phụ lục II (Annex II) của Hiệp định Mỹ phẩm ASEAN. Một số chất tiêu biểu bao gồm:

• Bithionol: Gây nhạy cảm da với ánh sáng khi tiếp xúc.
• Chlorofluorocarbon: Bị cấm làm chất đẩy trong các sản phẩm bình xịt mỹ phẩm.
• Các salicylanilid halogen hóa (như di-, tri-, metabromsalan và tetrachlorosalicylanilide): Gây rối loạn da nghiêm trọng.
• Hexachlorophene (HCP): Chỉ được phép sử dụng ở nồng độ rất thấp (không quá 0,1%) và tuyệt đối không được dùng trong mỹ phẩm bôi lên niêm mạc hoặc bán niêm mạc (như môi, chì kẻ mắt).
• Các hợp chất thủy ngân: Dễ hấp thụ qua da, tích tụ trong cơ thể, gây dị ứng, kích ứng da và nhiễm độc thần kinh. Chỉ được phép dùng trong sản phẩm vùng mắt với nồng độ không quá 65 phần triệu (0,0065%).
• Metylen clorua: Có khả năng gây ung thư ở động vật và hại sức khỏe con người.
• Thành phần có nguồn gốc từ động vật bị cấm (như từ gia súc mắc bệnh “bò điên”).
• Vinyl clorua: Bị cấm trong các sản phẩm bình xịt vì gây ung thư não, gan, phổi.

Ngoài ra, một số chất khác như formaldehyde, phthalates, và paraben (ở một số quốc gia như EU) cũng bị cấm hoặc hạn chế do tiềm ẩn nguy cơ gây ung thư, rối loạn nội tiết, và kích ứng da.

Các Chất Bị Hạn Chế Sử Dụng (Có Quy Định Về Nồng Độ Và Điều Kiện)

Những chất này được liệt kê trong Phụ lục III, VI, và VII của Hiệp định Mỹ phẩm ASEAN, với các giới hạn cụ thể về nồng độ, hàm lượng hoặc điều kiện sử dụng. Một số ví dụ:

• Paraben (như methylparaben, propylparaben, butylparaben): Được phép sử dụng nhưng với nồng độ giới hạn vì có thể gây kích ứng da và liên quan đến nguy cơ ung thư vú nếu sử dụng lâu dài.
• Phenoxyethanol: Hạn chế sử dụng, đặc biệt trong mỹ phẩm cho trẻ sơ sinh và phụ nữ cho con bú, vì có thể gây kích ứng da, mắt và ảnh hưởng đến hệ thần kinh.
• Triethanolamine: Chỉ được phép với nồng độ không quá 5% trong mỹ phẩm, vì sử dụng lâu dài có thể hại da và đường hô hấp.
• Dipropylene glycol: Dùng làm dung môi, nhưng bị cảnh báo gây kích ứng cho da nhạy cảm nếu sử dụng với liều lượng lớn hoặc liên tục.
• Cồn (như methanol, benzyl): Dùng trong sản phẩm trị mụn, sữa rửa mặt, nhưng cần hạn chế vì có thể gây khô da, kích ứng hoặc viêm da.
• Oxybenzone: Dùng trong kem chống nắng, nhưng bị hạn chế do có nguy cơ rối loạn hormone và giảm khả năng sinh sản.

Một Số Lưu Ý Quan Trọng

• Kiểm tra thành phần: Người tiêu dùng nên đọc kỹ nhãn mác để kiểm tra thành phần, đặc biệt nếu có làn da nhạy cảm hoặc đang mang thai.
• Quy định khác nhau giữa các quốc gia: EU cấm hơn 1.300 chất trong mỹ phẩm, trong khi Mỹ chỉ cấm 11 chất. Tại Việt Nam, các quy định chủ yếu dựa trên tiêu chuẩn ASEAN và pháp luật nội địa.
• Cập nhật thường xuyên: Danh sách chất cấm và hạn chế có thể được cập nhật, như trong năm 2022, 227 chất mới đã được bổ sung vào danh mục cấm theo Cục Quản lý Dược.

Tác Hại Của Các Chất Cấm/Hạn Chế

Sử dụng mỹ phẩm chứa các chất này có thể gây:

• Kích ứng da, đỏ, ngứa, sưng.
• Phản ứng dị ứng, mẩn đỏ.
• Rối loạn nội tiết, ảnh hưởng sức khỏe sinh sản.
• Nguy cơ ung thư, nhiễm độc thần kinh, hoặc tổn thương đường hô hấp.

Lời Khuyên

Để đảm bảo an toàn, bạn nên:

• Lựa chọn sản phẩm từ các thương hiệu uy tín, có chứng nhận an toàn.
• Tránh mua mỹ phẩm giá rẻ không rõ nguồn gốc, vì chúng có thể chứa chất cấm.
• Tham khảo ý kiến bác sĩ da liễu nếu có dấu hiệu kích ứng hoặc dị ứng.

Câu hỏi thường gặp